Sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Việt Nam đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với thị trường bảo hiểm và tái bảo hiểm. Khi đầu tư hạ tầng gia tăng, năng lực sản xuất công nghiệp mở rộng và rủi ro khí hậu ngày càng rõ nét, quy mô phí bảo hiểm không ngừng tăng lên, đồng thời các rủi ro được bảo hiểm cũng trở nên phức tạp hơn. Trong bối cảnh đó, vai trò của tái bảo hiểm ngày càng trở nên quan trọng trong việc nâng cao năng lực tài chính và khả năng chống chịu của thị trường.
Trao đổi với Asia Insurance Review, ông Phạm Anh Đức – Tổng Giám đốc Bảo hiểm PVI cho biết động lực tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đang làm thay đổi cấu trúc thị trường và thúc đẩy sự hội nhập ngày càng sâu của ngành bảo hiểm Việt Nam vào hệ sinh thái tái bảo hiểm toàn cầu.
Theo ông Đức, hồ sơ rủi ro tại Việt Nam đang thay đổi cùng với quá trình phát triển kinh tế, kéo theo sự gia tăng về quy mô phí bảo hiểm.
“Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đang mở rộng cả quy mô và mức độ phức tạp của các rủi ro được bảo hiểm, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, sản xuất công nghiệp, logistics và bất động sản. Các doanh nghiệp bảo hiểm đang nhận bảo hiểm với giới hạn trách nhiệm thương mại lớn hơn đáng kể, từ đó làm gia tăng nhu cầu về năng lực nhận tái bảo hiểm cũng như chuyên môn kỹ thuật từ thị trường quốc tế”, ông nói.
Ông cũng cho biết tại Bảo hiểm PVI, hoạt động tái bảo hiểm nhận và nhượng tái bảo hiểm tăng trưởng song hành với sự mở rộng của bảo hiểm gốc. Bên cạnh đó, thu nhập hộ gia đình gia tăng cũng thúc đẩy mức độ thâm nhập bảo hiểm bán lẻ trong các nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm tài sản và bảo hiểm sức khỏe.
Theo ông Đức, tăng trưởng của thị trường không chỉ làm gia tăng quy mô phí bảo hiểm mà còn tái định hình bản chất của các rủi ro được chuyển giao sang thị trường tái bảo hiểm. Xu hướng này phản ánh quá trình chuyển dịch kinh tế của Việt Nam sang các lĩnh vực công nghiệp và hạ tầng có giá trị cao hơn, nơi giá trị tài sản được bảo hiểm lớn hơn và đòi hỏi các cấu trúc tái bảo hiểm phức tạp hơn cùng với sự hỗ trợ năng lực từ thị trường quốc tế.
Rủi ro khí hậu gia tăng và khoảng trống bảo vệ
Theo lãnh đạo Bảo hiểm PVI, mặc dù Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc xây dựng chương trình tái bảo hiểm thảm họa, nhưng mức độ bảo vệ vẫn chưa theo kịp tốc độ gia tăng của các rủi ro khí hậu.
“Mức độ bảo vệ hiện chưa hoàn toàn tương xứng với sự gia tăng rủi ro do bão, lũ lụt và các tổn thất liên quan đến biến đổi khí hậu”, ông Đức nhận định.
Ông cũng chỉ ra một số hạn chế trong thiết kế chương trình tái bảo hiểm thảm họa hiện nay. Theo đó, mức giữ lại của doanh nghiệp bảo hiểm thường còn cao trong khi các lớp bảo hiểm tương đối mỏng, dẫn đến khoảng trống bảo vệ đáng kể. Một phần lớn rủi ro thảm họa hiện được chuyển giao ra thị trường tái bảo hiểm quốc tế, trong khi hỗ trợ tài chính sau thiên tai từ Chính phủ vẫn đóng vai trò quan trọng.
Trong bối cảnh biến động khí hậu ngày càng gia tăng, ông Đức cho rằng khung tái bảo hiểm của Việt Nam sẽ cần năng lực tái bảo hiểm lớn hơn và cấu trúc phân lớp rủi ro vững chắc hơn nhằm đảm bảo khả năng bảo vệ trước các tổn thất thảm họa.
Thị trường tái bảo hiểm vẫn còn hạn chế
Dù đã có những bước phát triển trong thời gian qua, thị trường tái bảo hiểm Việt Nam vẫn còn tương đối nhỏ.
Theo ông Đức, năng lực nhận tái bảo hiểm trong nước còn hạn chế, nền tảng vốn của các doanh nghiệp vẫn đang trong quá trình củng cố, trong khi mức độ đa dạng hóa nghiệp vụ còn bị giới hạn do sự chi phối của các nghiệp vụ lớn như bảo hiểm tài sản, bảo hiểm xe cơ giới và bảo hiểm sức khỏe.
Bên cạnh đó, chất lượng dữ liệu và năng lực mô hình hóa rủi ro thảm họa tại thị trường vẫn chưa đồng đều, ảnh hưởng đến độ chính xác trong định phí bảo hiểm cũng như việc kiểm soát tích lũy rủi ro. Sự phân mảnh giữa các doanh nghiệp nhượng tái bảo hiểm cũng dẫn đến sự thiếu đồng nhất trong tiêu chuẩn thẩm định bảo hiểm và quản trị rủi ro.
Tuy nhiên, việc hợp tác với các nhà tái bảo hiểm quốc tế đã góp phần hỗ trợ sự phát triển của thị trường. Theo ông Đức, các đối tác quốc tế không chỉ cung cấp năng lực tài chính để hấp thụ các tổn thất lớn, mà còn mang lại chuyên môn thẩm định bảo hiểm, năng lực mô hình hóa rủi ro và kinh nghiệm quản trị quốc tế.
Vai trò của các trung tâm bảo hiểm khu vực
Việt Nam hiện hưởng lợi đáng kể từ sự hợp tác với các nhà tái bảo hiểm hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, điều này cũng khiến thị trường phần nào nhạy cảm với các chu kỳ biến động của thị trường tái bảo hiểm toàn cầu.
Theo lãnh đạo Bảo hiểm PVI, việc tăng cường năng lực tái bảo hiểm trong nước và khu vực trong dài hạn sẽ giúp giảm mức độ phụ thuộc vào thị trường quốc tế và nâng cao khả năng chống chịu của thị trường.
Ông cũng cho rằng các trung tâm bảo hiểm và tái bảo hiểm khu vực như Singapore và Hong Kong đang đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam với năng lực tái bảo hiểm toàn cầu. Bên cạnh đó, các nhà môi giới bảo hiểm và tái bảo hiểm cũng đóng vai trò trung gian quan trọng, giúp kết nối thị trường trong nước với các nhà tái bảo hiểm quốc tế.
Triển vọng tích cực nhưng nhiều thách thức
Đánh giá về triển vọng thị trường, ông Phạm Anh Đức cho rằng triển vọng trung hạn của thị trường bảo hiểm Việt Nam là tích cực nhưng cũng đầy thách thức.
Theo đó, tăng trưởng kinh tế, mức độ thâm nhập bảo hiểm gia tăng và đầu tư hạ tầng sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu tái bảo hiểm trong những năm tới. Tuy nhiên, rủi ro khí hậu gia tăng và các yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ cũng sẽ đặt ra những thách thức mới đối với khả năng chống chịu của thị trường.
Ông nhấn mạnh rằng tại các doanh nghiệp bảo hiểm hàng đầu như Bảo hiểm PVI, hoạt động tái bảo hiểm đã trở thành yếu tố quan trọng đóng góp vào hiệu quả kinh doanh và sự ổn định của danh mục bảo hiểm, qua đó thể hiện vai trò chiến lược ngày càng lớn của lĩnh vực này.
Góc nhìn từ thị trường quốc tế
Ở góc độ quốc tế, TS. Edgar Puls – Tổng Giám đốc HDI Global cho rằng sự tăng trưởng nhanh của Việt Nam đòi hỏi không chỉ nguồn vốn mà còn cần chuyên môn kỹ thuật toàn cầu, năng lực mô hình hóa rủi ro và tiêu chuẩn thẩm định bảo hiểm quốc tế.
Theo ông Puls, sự hợp tác giữa PVI và HDI Global đang góp phần củng cố năng lực của thị trường bảo hiểm Việt Nam. Trong trung hạn, ông kỳ vọng Việt Nam sẽ hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị tái bảo hiểm khu vực, với các cấu trúc hợp đồng tái bảo hiểm ngày càng tinh vi, đồng thời gia tăng ứng dụng các giải pháp như bảo hiểm tham số và các cơ chế chuyển giao rủi ro thay thế.
Ông cũng bày tỏ niềm tin vào triển vọng phát triển của PVI, cho rằng những cột mốc quan trọng như đạt mốc 1 tỷ USD doanh thu phí bảo hiểm năm 2025, vị thế dẫn đầu thị trường bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam cùng với sự mở rộng hiện diện trong khu vực cho thấy doanh nghiệp đang đi đúng hướng.
Nguồn: Asia Insurance Review